Гадаад хэл Зөвлөгөө
Саяхан дэлхий дахины хэл шинжээчдийн их хуралд дэлхийн хүмүүс 2976 төрлийн хэлээр ярьж байна гэж дурджээ. Зарим хэлээр үй олон сая хүн ярьдаг байхад заримаар нь хэдэн арваадхан хүн ярьдаг аж. Хятад хэлээр хамгийн олон хүн ярьдаг бол англиар 450 сая хүн, Энэтхэгийн хинди, урду хэлээр 160 сая хүн, мөн 200 орчим сая хүн оросоор ярьж бичиж байна.
Даяарчлалтай холбоотой гадаад хэл сурах шаардлага их гарч байна. Гадаад хэл сургалтын олон сургалтын төв янз бүрийн аргаар сургадаг. Жишээлбэл, Арго багш шоо эргүүлэх аргаар зааж байхад Ганбаатар багш 200 үг цээжилчихээд англиар чөлөөтэй яриулж сургадаг. Макс Мюллер гэдэг германы эрдэмтэн Английн тариачдын яриаг судлаад, тэд өдөр тутмынхаа амьдралд 300-гаад үгэнд эргэлддэгийг тогтоожээ. Мөн гадаад хүнтэй ярихад сэтгэлийн “хүлээс” саад болдог учраас юуны түрүүнд түүнээс ангижрах ёстой.
Олонх хүмүүс яагаад гадаад хэлийг амжилттай сайн сурч чаддаггүй вэ?
Сүүлийн үед манай улсад харь хэлийг сонирхон суралцагсдын тоо жил ирэх тусам өсөн нэмэгдэж гадаад хэлний чиглэлийн сурах бичиг, толь бичиг олон арваараа хэвлэгдэн гарах боллоо. Гадаад хэлний мэдлэг нь зөвхөн хувь хүний хүмүүжил боловсролд төдийгүй улс нийгмийн хөгжилд ч чухал дэмтэй хүчин зүйл гэдэг нь ойлгомжтой. Гэвч манай улсын бага дунд сургуульд ч тэр, их дээд сургуульд ч тэр гадаад хэлний сургалт тэр болгон үр дүнтэй явагдахгүй байгаа гэвэл та санал нийлэх байх аа.
Оросын тамирчид төвдийн лам нар шашныхаа нэгэн баярын үеэр 80 км газар гүйдэг гэж сонсчээ. Тэдний энэ амжилт тамирчдын сонирхлыг татаж туршлага судлахаар төлөөлөгч явуулж дээ.
Тэд лам нарыг өөрсдийнхөө тэр ур чадварыг үзүүлэхийг гуйжээ. Төвдүүд эхэндээ ойлгосонгүй. Баяр болоогүй байхад гүйж яах юм? Тэд чинь баяр болж байгаа тэр газар руу гүйдэг улс шүү дээ. Гэвч зочид шахсаар гуйсаар байсан тул лам нар энэ утгагүй зүйлийг зөвшөөрөхөөс аргагүй болжээ. Тэгээд л гүйцгээж гэнэ. Манай төлөөлөгчид харж байтал нэг лам гүйж гүйж амьсгаадаад замын хажууд суугаад өгч. Бас дахиад нэг. Тэд нар луу очоод “Чи яагаад суучихав? Ганц км ч гүйгээгүй байна шүү дээ?” гэж асуусанд тэр “Ядраад” гэжээ. Ерийн л нэг ази хүн ядраад сууж амарч байна. Ямар ч зорилгогүй гүйхийг ойлгохгүй. Цаг хугацаа барьж болон тодорхой зайнд гүйхийг тэр ойлгохгүй. Нэг үгээр хэлбэл лам нарын нэг нь ч гүйж чадсангүй замаас гарчээ.
Төлөөлөгчид хоосон буцлаа. Дараахан нь буддын шашны баяр нь болж лам нар баярын талбай руу ямар ч зовлонгүй 80 км зайд гүйжээ. Тэд км ч тоолсонгүй, цаг ч харсангүй. Тэдний бодол санаа шал өөр зүйлд байв. Тэдний ёслолын зан үйлийн нэг нь баярын талбай руу гүйх явдал юм. Тэд нуурын эргээр гүйж явахдаа гараа толгойныхоо ард аваачин нэг төрлийн уншлага уншина. Дараа нь уул тойрох үед гараа өөр нэг байрлалд аваачин бас нэг уншлага уншина. Энэ мэтээр гүйж нэг нь ч ядрахгүй. Товчхон хэлэхэд тэд гүйж байгаагаа биш баяр болж байгаа тухай бодож байна. Тэгэхээр тэдний хувьд гүйх нь арга хэрэгсэл, харин баяр нь зорилго болж өгч байна.
Энэ түүх гадаад хэл эзэмшихэд ямар хамаатай билээ? Маш энгийн.
